Dni Bibliotek Naukowych w Bibliotece UKSW – nauka, sztuka i spotkania

W dniach 4–6 listopada 2026 r. odbywa się pierwsza edycja ogólnopolskich Dni Bibliotek Naukowych, zainicjowanych przez Stowarzyszenie Bibliotek Szkół Wyższych. Wydarzenie przebiega pod hasłem „Nauka zaczyna się w bibliotece”. W warszawskie obchody włączyła się również Biblioteka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, wspólnie z bibliotekami innych warszawskich uczelni.

Z tej okazji w Czytelni Dewajtis odbyły się spotkania poświęcone ochronie zbiorów bibliotecznych, bibliotece jako przestrzeni wystawienniczej oraz obecności motywu psa w kulturze i sztuce. Wykłady były połączone z wystawami przygotowanymi na podstawie zbiorów Biblioteki UKSW. Można je było śledzić również za pośrednictwem transmisji na platformie Microsoft Teams.

Biblioteka – miejsce ochrony dziedzictwa i popularyzacji nauki

Podczas pierwszego spotkania dr Maciej Matraś, będący opiekunem Pracowni Starych Druków i Zbiorów XIX-wiecznych, przedstawił kompleksowe zagadnienia związane z ochroną i zabezpieczaniem zbiorów Biblioteki UKSW. Uczestnicy mogli dowiedzieć się, w jaki sposób dbamy o nasze zasoby, jakie działania podejmujemy, aby zachować je dla przyszłych pokoleń oraz jak ważne w tym procesie jest pozyskiwanie dodatkowych środków na realizację projektów. Zasadnicza część działań związanych z ochroną i digitalizacją zbiorów była i jest finansowana ze środków projektowych, w tym w ramach aktualnie realizowanego Ministerialnego programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II (SON).

Kolejne wystąpienie poświęcone było bibliotece uniwersyteckiej jako przestrzeni wystawienniczej. Oliwia Dąbrowska z Działu Informacji Naukowej i Transferu Wiedzy przygotowała prezentację, w której na przykładzie ekspozycji „Józef Czapski (1896–1993)” pokazała, jak zbiory biblioteczne mogą stać się inspiracją do tworzenia wystaw, przybliżania sylwetek wybitnych twórców i popularyzowania wiedzy o sztuce.

Biblioteka jako trzecie miejsce – przestrzeń spotkań i kultury

Szczególnym zainteresowaniem cieszyło się czwartkowe spotkanie poświęcone tematowi „Pies w kulturze i sztuce. Najlepszy przyjaciel człowieka”, które poprowadziła dr hab. Małgorzata Wrześniak, prof. uczelni. Wykład zgromadził studentów, pracowników UKSW oraz osoby spoza naszej uczelni – miłośników sztuki.

Prelekcji towarzyszyła wystawa prezentująca wizerunki psów w malarstwie i kulturze. Spotkanie pokazało, że pies od tysięcy lat jest obecny w życiu człowieka i znajduje swoje odzwierciedlenie w sztuce. Jego wizerunek symbolizował nie tylko wierność i oddanie, lecz także miłość, bogactwo, a niekiedy stanowił ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem. Różnorodność przedstawień pozwoliła spojrzeć na relację człowieka ze zwierzęciem z perspektywy historii, symboliki i kultury.

Wydarzenie stało się również doskonałym przykładem realizacji koncepcji biblioteki jako tzw. trzeciego miejsca – przestrzeni otwartej, przyjaznej, sprzyjającej spotkaniom, rozmowom, zdobywaniu wiedzy i uczestnictwu w życiu kulturalnym. Obecność osób spoza społeczności akademickiej potwierdziła, że biblioteka może skutecznie łączyć środowisko uniwersyteckie z lokalną społecznością.

Biblioteka – przestrzeń, w której nauka spotyka się z kulturą

Wszystkie przygotowane wykłady i wystawy pokazały, że biblioteka naukowa jest nie tylko miejscem gromadzenia, opracowywania i udostępniania zbiorów, ale także ważnym partnerem w popularyzacji nauki. Łącząc działalność informacyjną, naukową, edukacyjną i kulturalną, otwiera się na nowe formy kontaktu z odbiorcami i zachęca do odkrywania wiedzy w nieoczywisty sposób.

Dziękujemy wszystkim prelegentom, uczestnikom spotkań oraz osobom, które śledziły wydarzenia za pośrednictwem platformy Teams.

Autorzy fotografii: Magdalena Bąk, dr Katarzyna Gołos-Dąbrowska, Agnieszka Uziębło.