W dniach 19–22 września 2026 r. w Warszawie odbyła się 54. doroczna konferencja BETH (Bibliothèques Européennes de Théologie), której tegoroczne hasło brzmiało: „Mission Collections: Stewardship, Access, Scholarship”. Spotkanie poświęcone było kolekcjom powstałym w związku z działalnością misyjną Kościoła, ze szczególnym uwzględnieniem ich ochrony, opracowania, udostępniania oraz znaczenia dla współczesnych badań naukowych.
Konferencja odbyła się w Centrum Barnabitów w Warszawie. Jej współorganizatorem była Federacja Bibliotek Kościelnych FIDES, której członkiem jest nasza Biblioteka. W wydarzeniu ze strony Biblioteki UKSW uczestniczyli: Jolanta Białkowska, Dyrektor Biblioteki UKSW, dr Jakub Kowalski, Zastępca Dyrektora, oraz dr Piotr Misztela z Działu Udostępniania i Przechowywania Zbiorów.
Od historii misji do współczesnego udostępniania zbiorów
Drugi dzień konferencji poświęcony był przede wszystkim ochronie i opiece nad kolekcjami misyjnymi, ich zachowaniu, opracowaniu oraz udostępnianiu. Przedstawiono m.in. historię bibliotek misyjnych we Flandrii oraz wyzwania związane z interpretacją zbiorów powstałych w kontekście działalności misyjnej i kolonialnej.
W programie znalazła się również prezentacja dotycząca wyjątkowego charakteru zbiorów misyjnych Biblioteki w Obrze, którą przedstawił ks. dr hab. Wojciech Kluj, prof. ucz., nauczyciel akademicki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W referacie „The Uniqueness of the Missionary Collections at the Library in Obra and the Commitment to Make Them Available Safely” omówił specyfikę zbiorów misyjnych przechowywanych w Bibliotece oo. Oblatów w Obrze oraz działania podejmowane w celu ich ochrony i bezpiecznego udostępniania.
Biblioteki misyjne jako dziedzictwo kulturowe
Trzeci dzień konferencji koncentrował się na udostępnianiu kolekcji misyjnych, wykorzystaniu nowych technologii oraz docieraniu do nowych grup odbiorców. Omawiano m.in. historię Papieskiej Biblioteki Misyjnej w Watykanie, dokumentowanie języków i dziedzictwa kulturowego oraz wykorzystanie zbiorów audiowizualnych.
Przedstawiono także przykłady digitalizacji dziedzictwa bibliotecznego oraz jego wykorzystania w badaniach naukowych i działalności edukacyjnej. Zwrócono uwagę na rolę współczesnych narzędzi cyfrowych w zwiększaniu dostępności materiałów o szczególnym znaczeniu historycznym i kulturowym.
Konferencja była również okazją do poznania Warszawy. Uczestnicy zwiedzili Stare Miasto, a następnie odwiedzili Bibliotekę Narodową, gdzie odbyła się uroczysta kolacja.
Zbiory misyjne jako podstawa badań naukowych
Ostatni dzień konferencji poświęcono naukowemu wykorzystaniu kolekcji misyjnych. Prezentacje dotyczyły m.in. historii bibliotek misyjnych, katalogowania i udostępniania rozproszonych zbiorów oraz znaczenia rzadkich publikacji, raportów, tłumaczeń i materiałów w językach rdzennych dla badań interdyscyplinarnych.
Istotnym zagadnieniem była również digitalizacja i rozwój platform cyfrowych, które umożliwiają szersze udostępnianie materiałów oraz tworzą nowe możliwości ich wykorzystania w badaniach naukowych.
Wymiana doświadczeń
Tegoroczna 54. Konferencja BETH była okazją do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk pomiędzy bibliotekarzami oraz przedstawicielami instytucji naukowych z różnych krajów. Obrady pokazały, że historyczne kolekcje misyjne stanowią istotne źródło badań nad historią, kulturą, językami oraz przemianami społecznymi, a ich ochrona, właściwe opracowanie i zapewnienie dostępu pozostają ważnymi zadaniami współczesnych bibliotek.
Spotkanie w Warszawie pozwoliło nie tylko na prezentację dorobku i doświadczeń poszczególnych bibliotek, lecz także na nawiązanie kontaktów i wymianę doświadczeń dotyczących ochrony, opracowania, digitalizacji oraz udostępniania dziedzictwa bibliotecznego. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z obrad 54. dorocznej konferencji BETH w Warszawie.
Galeria
23 września 2026
