Jesteś tutaj

Stare druki

Stare druki i książki XIX wieczne w kolekcji Biblioteki UKSW
 

Biblioteka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie posiada księgozbiór liczący ponad 300 tys. woluminów. W tym dwa inkunabuły i około tysiąca starych druków – czyli publikacji wydanych w latach 1501-1800.


Blisko połowa z nich znalazła się w Bibliotece Akademii Teologii Katolickiej z chwilą jej powstania w 1954 r. Te stare druki stanowiły spadek po bibliotekach Wydziałów Teologicznych dwóch największych uczelni w Polsce – Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Uniwersytecie Warszawskim. Akademia Teologii Katolickiej, jako kontynuatorka tradycji i nauczania teologicznego obu wydziałów, przejęła również ich księgozbiory, które sukcesywnie powiększano o nowe pozycje.


Obecnie kolekcja obejmuje, oprócz dwóch inkunabułów, 68 druków z XVI wieku, 318 z XVII w. i 528 pochodzących z XVIII stulecia. Reprezentują one wszystkie dziedziny ówczesnej wiedzy, z przewagą piśmiennictwa o charakterze religijnym. Dominują dzieła o charakterze teologicznym, prawniczym (zarówno świeckim jak i kanonicznym), homiletycznym, filozoficznym, historycznym oraz liturgicznym i talmudycznym, a także encyklopedycznym i słownikowym.


Szczególną pozycję w naszym księgozbiorze zajmują dwa inkunabuły - najwcześniejsze druki, powstałe przed 1501 r. Te najstarsze posiadane przez nas woluminy wyglądem zewnętrznym, krojem czcionek, układem kolumn naśladowały książki rękopiśmienne.


Pierwszym z nich jest Zophihlogium Jacobusa Magni (lub Jacques’a Legrand), augustianina żyjącego w latach ca. 1365-1415, wydany ok. 1475 w Strasburgu. Drugi to to Fortalitium fidei napisany przez Alphonsusa de Spina wydany w Norymberdze w 1494 r.


Spośród niemałej kolekcji Biblii, na uwagę zasługuje Biblia Testamenti Veteris wydana we Frankfurcie nad Menem w 1677 r. Jest to wydanie zwokalizowanego, opracowanego przez uczonych żydowskich między VII a IX w. po Chr., tzw. tekstu masoreckiego Biblii Hebrajskiej, na podstawie wcześniejszych edycji poliglotycznych.


Niewątpliwą ozdobę księgozbioru Biblioteki UKSW stanowią trzy tomy tzw. Poligloty Londyńskiej wraz z dwutomowym Leksykonem Edmunda Castella. Jest to ostatnia z poliglot wielkich i jedna z najlepszych edycji wielojęzycznych Biblii, której wartość naukowa jest nadal aktualna.


Ciekawą edycją czterech ewangelii tzw. Biblii gockiej, czyli przekładu Biblii z języka greckiego na język gocki, dokonanego w pocz. IV w., stanowi wydana w Oxfordzie w 1750 roku Sacrorum evangeliorum versio gothica ex Codice argenteo emendata.


Na uwagę zasługuje także: Biblia Sacra utriusque Testamenti z roku 1530 z Norymbergi. To łacińskie wydanie Wulgaty wyszło w okresie, kiedy ukazał się już niemiecki przekład Nowego Testamentu autorstwa Marcina Lutra. Zostało ono ozdobione pięknymi drzeworytami przypisywanymi samemu Albrechtowi Dürerowi.

 

 

 

Maciej Matraś, Paweł Skalski